Pomogliśmy? Daj nam +1

Badanie moczu (ci??ar w?a?ciwy, pH, bia?ko, cukier, cia?a ketonowe, leukocyty, erytrocyty, wa?eczki)

Badanie moczu (ci??ar w?a?ciwy, pH, bia?ko, cukier, cia?a ketonowe, leukocyty, erytrocyty, wa?eczki)

Opis badania moczu obejmuje ci??ar w?a?ciwy, barw?, przejrzysto??, pH, bia?ko, cukier, cia?a ketonowe, bilirubin?, urobilinogen, leukocyty, erytrocyty, nab?onki, wa?eczki, sk?adniki mineralne.

Podstawowe badanie moczu to jedno z najcz??ciej zlecanych bada? laboratoryjnych. Pozwala na, przynajmniej wst?pne, wykrycie schorze? drg moczowych, nerek, a niekiedy u?atwia tak?e diagnozowanie chorb w?troby i cukrzyc?.

Do badania moczu powinno si? oddawa? poranny (pierwszy danego dnia) mocz. Jego obj?to?? powinna wynosi? od 100 do 150ml. Materia? do analizy (mocz) pobieramy z tak zwanego ?rodkowego strumienia, czyli pocz?tkowo strumie? moczu kierujemy do toalety, p?niej odpowiedni? ilo?? do pojemniczka i ko?czymy rwnie? w toalecie. Wa?ne jest, aby nie oddawa? go do byle jakiego, chocia?by czystego i wyparzonego pojemniczka. W aptece za niewielkie pieni?dze mo?na kupi? specjalne, ja?owe pojemniczki przygotowane specjalnie do tego celu. Tylko wtedy ma si? pewno??, ?e nie jest on zanieczyszczony. Buteleczk? z moczem podpisujemy imieniem i nazwiskiem a nast?pnie zanosimy do laboratorium. Materia? powinien by? dostarczony do laboratorium mo?liwie szybko. Dzie? przed badaniem powinno si? unika? intensywnego wysi?ku. Przed planowanym badaniem moczu zaleca si? unikanie produktw spo?ywczych takich jak (buraki czy jagody). Kobiety nie powinny pobiera? moczu do badania w okresie od dwch dni przed do dwch dni po menstruacji. Badanie moczu jest tanie i oglnodost?pne (koszt bez skierowania: do kilkunastu z?otych), mo?na je wykona? praktycznie w ka?dym laboratorium analitycznym.

W?a?ciwo?ci fizyczne moczu

Badanie moczu: ci??ar w?a?ciwy moczu


norma: 1,015 - 1,025 g/ml

Na ci??ar w?a?ciwy moczu wp?ywa ilo?? zawartej w nim wody (rozcie?czenie obni?a ci??ar w?a?ciwy) oraz ilo?? substancji rozpuszczonych (glukoza, bia?ko, elektrolity). Wzrost ci??aru w?a?ciwego mo?e ?wiadczy? o du?ym zag?szczeniu moczu (na przyk?ad przy odwodnieniu) lub o utracie z moczem nadmiernej ilo?ci substancji w nim rozpuszczonych. Zmniejszony ci??ar w?a?ciwy moczu mo?e wynika? z du?ej poda?y p?ynw w diecie, b?d? te? z utraty przez nerki zdolno?ci do zag?szczania moczu. O ile ta pierwsza przyczyna nie jest gro?na, o tyle utrata zdolno?ci zag?szczania moczu mo?e ?wiadczy? o rozwijaj?cej si? niewydolno?ci nerek.
Pojedynczy nieprawid?owy wynik nie jest jeszcze powodem do zmartwie?, natomiast alarmuj?ca powinna by? stale utrzymuj?ca si? nieprawid?owa warto?? tego parametru. Bardziej niepokoj?cy jest obni?ony ci??ar w?a?ciwy moczu, zw?aszcza w zakresie 1,010 - 1,012 g/ml, okre?lany jako izostenuria, czyli ca?kowita utrata zdolno?ci zag?szczania moczu (pojedynczy taki wynik o niczym nie ?wiadczy!).

Badanie moczu: barwa moczu


norma: s?omkowa, jasno??ta, ??ta

Barwa moczu zale?y od zawartych w nim barwnikw i ilo?ci wody. Na wyniku mo?emy zobaczy? nast?puj?ce okre?lenia w kolejno?ci od moczu rozcie?czonego do zag?szczonego: wodojasny, s?omkowy, jasno??ty, ??ty, ciemno??ty. Po przyj?ciu du?ej ilo?ci p?ynw mocz mo?e by? wodojasny. Natomiast gdy nie dostarczamy przez d?u?szy czas p?ynw naszemu organizmowi, broni si? on przed odwodnieniem zag?szczaj?c mocz, co sprawia ?e przyjmuje on ciemn? barw?. Na zabarwienie moczu wp?yw ma tak?e dieta, przyjmowane leki, stany zapalne drg moczowych oraz wiele chorb metabolicznych.

Badanie moczu: przejrzysto?? moczu


norma: przejrzysty

Mocz pod wp?ywem zawartych w nim sk?adnikw mo?e ulega? zm?tnieniu (lekko m?tny, m?tny, silnie m?tny). Przyczynia? si? do tego mog? elementy komrkowe takie jak krwinki czerwone (erytrocyty), krwinki bia?e (leukocyty), nab?onki, bakterie a tak?e niekomrkowe jak ?luz, sk?adniki mineralne (moczany, fosforany) i lipidy.

Badanie moczu: pH


norma: lekko kwa?ny

pH moczu to inaczej jego odczyn, ten mo?e by? kwa?ny (pH < 7), oboj?tny (pH = 7) lub zasadowy (pH > 7). Zasadniczo mocz powinien by? lekko kwa?ny, taki odczyn przeciwdzia?a rozwijaniu si? bakterii w drogach moczowych i niektrym rodzajom kamicy. Oboj?tny odczyn moczu pojawiaj?cy si? okresowo nie ?wiadczy jeszcze o niczym z?ym, poniewa? pH zale?y od wielu czynnikw (dieta, leki). Dieta bogata w mi?so oraz witamina C sprzyjaj? zakwaszaniu moczu, dieta wegetaria?ska natomiast sprawia ?e mocz staje si? zasadowy. Stale utrzymuj?cy si? zasadowy odczyn moczu mo?e ?wiadczy? o upo?ledzonej funkcji nerek, zaka?eniu drg moczowych niektrymi rodzajami bakterii, ktre zmieniaj? jego pH. Zasadowy odczyn moczu sprzyja tak?e kamicy drg moczowych.

Badanie moczu: bia?ko


norma: nieobecne

Z moczem wydalamy niewielkie ilo?ci bia?ka, na og? jest go tak ma?o, ?e nie jest wykrywane w rutynowym badaniu. Wzrost ilo?ci wydalanego bia?ka (do warto?ci wykrywanych) w pewnych okre?lonych stanach takich jak intensywny wysi?ek, gor?czka, ci??a, stany zapalne drg moczowych, choroby nerek, niewydolno?? kr??enia. Bia?komocz (inaczej proteinuria) mo?e pojawia? si? w przebiegu nadci?nienia i cukrzycy ze wzgl?du na powik?ania nerkowe. Bia?ko w moczu czasami pojawia si? przypadkowo, zw?aszcza u ludzi m?odych, mimo to sprawa powinna by? zawsze wyja?niona przez lekarza.

Badanie moczu: cukier


norma: nieobecny

Cukier w moczu mo?e pojawi? si? wtedy kiedy jego st??enie we krwi si? podnosi. Najcz??ciej dzieje si? tak w cukrzycy. Stwierdzenie cukru w moczu jest zawsze wskazaniem do oznaczenia poziomu glukozy we krwi. Stan ten okre?lany mianem cukromoczu (glukozuria) mo?e ?wiadczy? o tym ?e cukrzyca nie jest wcale leczona lub jest ?le leczona. Niekiedy cukier w moczu pojawia si? tak?e w przebiegu niektrych chorb nerek.

Badanie moczu: cia?a ketonowe


norma: nieobecne

Cia?a ketonowe w moczu (aceton i kwas acetooctowy) obok cukru pojawiaj? si? w cukrzycy ?le kontrolowanej (lub niekontrolowanej wcale). Innymi stanami w ktrych mo?e dochodzi? do wzrostu poziomu cukrw jest niedo?ywienie, dieta bogatot?uszczowa, gor?czka, zaawansowana niewydolno?? nerek.

Badanie moczu: bilirubina


norma: nieobecna

Nie powinna by? w ogle wykrywana w moczu, jej obecno?? mo?e ?wiadczy? o problemach z w?trob? lub drogami ??ciowymi (??taczka). Badanie pomocne jest rwnie? lekarzowi w r?nicowaniu rodzaju ??taczki.

Badanie moczu: urobilinogen


norma: <1 mg/dl

Prawid?owo w moczu pojawia si? w niewielkich ilo?ciach. Parametr ten pomocny jest w r?nicowaniu rodzaju ??taczki.

Badanie moczu: krwinki bia?e, leukocyty


norma: 0-5 wpw (w polu widzenia)

Wzrost ilo?ci bia?ych krwinek w moczu powy?ej 10 wpw (ropomocz, leukocyturia) mo?e ?wiadczy? o zapaleniu drg moczowych, zw?aszcza bakteryjnym.Innymi, rzadszymi przyczynami pojawienia si? leukocytw w moczu s? stany zapalne nerek (leki, toksyny), stany zapalne innych s?siednich narz?dw, gor?czka, wysi?ek fizyczny, odwodnienie i niewydolno?? kr??enia.

Badanie moczu: krwinki czerwone, erytrocyty


norma: 0-3 wpw (w polu widzenia)

Stwierdzenie wi?kszej ni? normalna ilo?ci krwinek czerwonych w moczu mo?e wskazywa? na patologi? w obr?bie nerek lub drg moczowych. Niewielka ilo?? krwinek czerwonych niewidoczna go?ym okiem to krwinkomocz, du?? ilo?? krwinek czerwonych zmieniaj?ca zabarwienie moczu okre?la si? jako krwiomocz. Najcz??ciej przyczyn? krwinkomoczu lub krwiomoczu jest kamica nerkowa lub ostry napad kolki nerkowej, krwinki czerwone mog? wzrasta? tak?e w niektrych zaka?eniach drg moczowych (np. zapalenie p?cherza moczowowego i odmiedniczkowe zapalenie nerek), chorobach nerek i wielu innych stanach.

Badanie moczu: nab?onki


norma: pojedyncze lub nieliczne nab?onki wielok?tne

Mog? pochodzi? z r?nych odcinkw drg moczowych, na podstawie ich rodzaju (wielok?tne, okr?g?e) okre?la si? z ktrej cz??ci uk?adu moczowego pochodz?. Nab?onki wielok?tne pochodz? z dolnych drg moczowych, s? w niewielkiej ilo?ci prawie na sta?e obecne w moczu, ich poziom mo?e wzrasta? w stanach zapalnych drg moczowych (g?wnie cewki moczowej). U kobiet ich ilo?? mo?e wzrasta? tak?e w trakcie menstruacji i ci??y. Inne ni? wielok?tne rodzaje nab?onkw wymagaj? oceny przez lekarza. Nab?onki okr?g?e pochodz? z grnych drg moczowych, mog? przemawia? za uszkodzeniem nerek, gdy? wy?cielaj? kanaliki nerkowe.

Badanie moczu: wa?eczki moczowe


norma: pojedyncze lub nieliczne wa?eczki szkliste

Wa?eczki moczowe s? to twory b?d?ce odlewami kanalikw i cewek zbiorczych nerek. Rozr?niamy kilka rodzajw wa?eczkw moczowych (szkliste, erytrocytarne, leukocytarne, ziarniste, nab?onkowe, t?uszczowe, woskowe, dro?d?owe), jednak fizjologicznie pojawiac powinny si? tylko wa?eczki szkliste (pojedyncze, nieliczne). Inne rodzaje wa?eczkw powinny by? oceniane przez lekarza.

Badanie moczu: sk?adniki mineralne



Sk?adniki mineralne s? to kryszta?y r?nych zwi?zkw chemicznych. Pojawiaj? si? w zale?no?ci od pH moczu, diety, ilo?ci przyjmowanych p?ynw. Ich obecno?? nie ma du?ego znaczenia diagnostycznego, wykrzystuje si? je czasem w profilaktyce i leczeniu kamicy drg moczowych.

Tematy na forum związane z tym artykułem

Interpretacja badania moczu

EGFR - podwy?szone. Co to znaczy?


Autor: MatisData dodania: 2011-05-31
Pomogliśmy? Daj nam +1