Pomogliśmy? Daj nam +1

Morfologia krwi

<strong>Morfologia krwi</strong>

Badanie morfologii krwi obejmuje przede wszystkim ocen? ilo?ci i jako?ci krwinek czerwonych (RBC, Hct, Hb, MCV, MCH, MCHC), ilo?ci i poszczeglnych frakcji krwinek bia?ych czyli leukocytw (WBC, LIMPH, NEUT, BASO, EOS, MONO) oraz ilo?ci p?ytek krwi (PLT)

Podstawowe informacje

Morfologia krwi to jedno z podstawowych bada? laboratoryjnych zlecanych przez lekarzy r?nych specjalno?ci. Jest to badanie grube, oglne i cz?sto niewystarczaj?ce do postawienia pewnej i dok?adnej diagnozy, mimo to jest niezwykle pomocne, bo pozwala zorientowa? si? w oglnym stanie zdrowia. Mi?dzy innymi na podstawie morfologii krwi cz?sto podejmuje si? decyzj? o dalszym post?powaniu.
Badanie morfologii krwi polega na analizie sk?adnikw komrkowych (morfotycznych) krwi, bardzo wa?n? rol? odgrywa tak?e badanie sk?adu osocza krwi (glukoza, cholesterol, trjglicerydy, mocznik, kreatynina, sd, potas i wiele innych), t? grup? bada? z kolei okre?lamy zbiorczo jako badanie biochemiczne krwi, jednak to jest ju? temat na osobne artyku?y.
Na wynik badania mo?e mie? wp?yw wiele r?nych czynnikw, dlatego do pobrania krwi nale?y przyj?? na czczo. Dodatkowo, o wszystkich przyjmowanych w tym czasie lekach powinien wiedzie? zarwno lekarz kieruj?cy na badanie jak i piel?gniarka pobieraj?ca krew do analizy. Badanie jest oglnodost?pne. Najcz??ciej wykonywane jest ze skierowania lekarza w ramach ubezpieczenia zdrowotnego, jednak mo?na je te? wykona? prywatnie, koszt takiego badania zwykle nie przekracza 10 z?.

Interpretacja morfologii krwi



Ostatecznej interpretacji badania powinien podj?? si? lekarz. Badanie ocenia si? jako ca?o??, na podstawie jednego tylko parametru nie da si? wiele powiedzie?, poza tym wyniki bada? analizuje si? w oparciu o wiek badanego, jego p?e?, objawy, przebyte i obecne choroby, przyjmowane leki i wiele innych czynnikw. Dlatego tak wa?ne jest aby oceny morfologii krwi dokonywa? do?wiadczony lekarz.

Czerwone krwinki (RBC, erytrocyty)



Jest to najliczniejsza grupa komrek krwi, bo ich ilo?? podawana jest w milionach na litr krwi. Erytrocyty to komrki specjalizuj?ce si? przede wszystkim w transporcie tlenu do tkanek i usuwaniu z nich dwutlenku w?gla. Wzrost ilo?ci czerwonych krwinek okre?lamy mianem erytrocytozy (nadkrwisto?ci). Znaczna erytrocytoza mo?e wskazywa? na czerwienic? prawdziw?, ktra jest powa?n? chorob? szpiku kostnego. Niekiedy do wzrostu poziomu czerwonych krwinek dochodzi tak?e w ?rodowisku ubogim w tlen (przebywanie d?u?szy czas na du?ych wysoko?ciach), przy intensywnym wysi?ku a tak?e przy nadmiernej produkcji erytropoetyny (stosowana tak?e jako doping u sportowcw).
Du?o cz??ciej jednak ni? z erytrocytoz?, mamy do czynienia z erytropeni? (niedokrwisto?ci?, anemi?). Ta natomiast wywo?ana mo?e by? utrat? krwi, niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego (niedokrwisto?? megaloblastyczna), niedoborem ?elaza (niedokrwisto?? mikrocytarna, syderopeniczna, niedobarwliwa), niszczeniem erytrocytw (niedokrwisto?? hemolityczna). Spo?rd innych przyczyn niedokrwisto?ci warto jeszcze wspomnie? o ci??y, nowotworach, chorobach nerek i du?ej grupie chorb zapalnych.

Hemoglobina (HGB, Hb)



Jest to bia?ko znajduj?ce si? w erytrocytach s?u??ce do przenoszenia tlenu. Hemoglobina jest jednocze?nie barwnikiem i to jej zawdzi?czamy czerwon? barw? krwi. Zazwyczaj spotykamy si? z obni?onym poziomem hemoglobiny a jej przyczyn? s? r?nego rodzaju niedokrwisto?ci. Obni?ony poziom hemoglobiny mo?e mie? miejsce tak?e przy przewodnieniu organizmu.

Hematokryt (HCT)



Parametr ten wyra?a procentow? obj?to?? krwinek czerwonych w stosunku do ca?ej obj?to?ci krwi. Wzrasta przy wysokiej warto?ci RBC, przy odwodnieniach (uporczywe wymioty i biegunki, znaczne oparzenia cia?a). Spadek warto?ci hematokrytu cz?sto zwi?zany jest z niedokrwisto?ci? (anemi?).

?rednia obj?to?? krwinek czerwonych (MCV)



Jest to wska?nik bardzo wa?ny przy r?nicowaniu rodzaju i przyczyny niedokrwisto?ci. Je?eli mamy do czynienia z niedokrwisto?ci? z niedoboru ?elaza to warto?? MCV spada poni?ej normy. W przypadku niedokrwisto?ci z niedoboru witaminy B12 albo kwasu foliowego warto?ci tego parametru s? zawy?one.

?rednia zawarto?? hemoglobiny (MCH)



Jest to kolejny wska?nik s?u??cy do r?nicowania rodzaju i przyczyny niedokrwisto?ci. Analogicznie do MCV, wzrost warto?ci MCH przemawia za niedokrwisto?ci? z niedoboru B12 albo kwasu foliowego, natomiast obni?enie warto?ci MCH sugeruje niedokrwisto?? z niedoboru ?elaza.

?rednie st??enie hemoglobiny (MCHC)



Parametr ten mo?e tak?e s?u?y? do oceny przyczyny niedokrwisto?ci oraz diagnostyki zaburze? wodno-elektrolitowych, ale z do?wiadczenia wiem ?e jest ma?o u?yteczny i nie b?d? go tutaj opisywa? bardziej szczeg?owo.

Bia?e krwinki (WBC, leukocyty)



Ten parametr okre?la ilo?? wszystkich rodzajw leukocytw we krwi. Wzrost ilo?ci bia?ych krwinek okre?lamy jako leukocytoz?. Przyczyny takiego stany rzeczy mog? by? zarwno fizjologiczne (stres, ci??a, wysi?ek fizyczny) jak i chorobowe (infekcje, stany zapalne, urazy, zatrucia i niektre nowotwory, stan po zabiegu operacyjnym).
Leukopenia to z kolei obni?ony poziom krwinek bia?ych. W interpretacji takich nieprawid?owo?ci nale?y wzi?? pod uwag? niektre infekcje, zw?aszcza wirusowe (grypa, ospa wietrzna, odra, r?yczka, HIV, WZW). Niekiedy znaczne i utrzymuj?ce si? obni?enie poziomu leukocytw mo?e ?wiadczy? o uszkodzeniu szpiku (trucizny, zatrucia zawodowe, promieniowanie, niektre nowotwory, choroby tkanki ??cznej). Niekiedy znaczenie mo?e mie? tutaj tak?e niewydolno?? w?troby, powi?kszenie ?ledziony, niektre leki, stres i ci??kie niedo?ywienie.

Granulocyty oboj?tnoch?onne (NEUT, neutrofile)



Neutrofile ilo?ciowo stanowi? najliczniejsz? subpopulacj? leukocytw. Ich ilo?? podaje si? w warto?ciach bezwzgl?dnych (NEUT#) i jako odsetek wszystkich bia?ych krwinek (NEUT%). Wzrost poziomu granulocytw oboj?tnoch?onnych (granulocytoza oboj?tnoch?onna, neutrofilia) i towarzyszy bardzo cz?sto r?nym zaka?eniom (najcz??ciej bakteryjnym), urazom, chorobom tkanki ??cznej (reumatologicznym), chorobom hematologicznym (w tym niektrym nowotworom), zawa?om mi??nia sercowego. Wzrost poziomu NEUT pojawia si? tak?e w trzecim trymestrze ci??y i podczas silnego stresu.
Spadek liczby neutrofili (neutropenia, granulocytopenia) cz?sto spowodowany jest infekcjami wirusowymi, niekiedy tak?e innymi (gru?lica, dur, malaria), uszkodzeniami szpiku kostnego oraz niektrymi lekami (zw?aszcza cytostatykami).

Limfocyty (LYMPH)



Jest to druga pod wzgl?dem ilo?ciowym subpopulacja bia?ych krwinek. Wzrost poziomu limfocytw okre?lamy mianem limfocytozy. Jest typowa dla wielu zaka?e? wirusowych (np. mononukleoza, cytomegalia, ?winka, r?yczka, odra, etc.) a tak?e dla niektrych innych zaka?e? (np. krztusiec, toksoplazmoza, gru?lica, bruceloza, ki?a). Znaczna limfocytoza mo?e nasuwa? podejrzenie niektrych rodzajw bia?aczek.
Najcz?stsz? i przej?ciow? przyczyn? spadku poziomu limfocytw (limfocytopenia) jest przezi?bienie. Inne wirusowe i niewirusowe (niektre bakteryjne i grzybicze) infekcje tak?e mog? by? przyczyn? spadku poziomu limfocytw. Limfocytopenia mo?e by? tak?e zwi?zana ze stosowaniem niektrych lekw (zw?aszcza glikokortykosterydw), chorobami tkanki ??cznej, chorobami autoimmunologicznymi, silnym stresem i wysi?kiem fizycznym. Pod uwag? trzeba tutaj wzi?? rwnie? choroby szpiku kostnego, niektre nowotwory, chemioterapi? i radioterapi?.

Granulocyty kwasoch?onne (EOS, eozynofile)



Kolejna, mniejsza frakcja krwinek bia?ych. Wzrost ich poziomu mog? powodowa? infekcje (zarwno bakteryjne jak i wirusowe), alergie, paso?yty, choroby krwi oraz niektre leki.

Granulocyty zasadoch?onne (BASO, bazofile)



Ostatnia, najmniej liczna subpopulacja bia?ych krwinek. Opisywana jest warto?ci? bezwzgl?dn? (BASO#) i jako odsetek wszystkich leukocytw (BASO%). Ich poziom wzrasta przy alergiach, przewlek?ych stanach zapalnych przewodu pokarmowego, niedoczynno?ci tarczycy, niekiedy tak?e przy niektrych nowotworach (niektre ch?oniaki, bia?aczki). Poziom bazofili obni?a si? do?? cz?sto w infekcjach, nadczynno?ci tarczycy, czy te? stresie.

P?ytki krwi (PLT, trombocyty)



Odgrywaj? one istotn? rol? w procesach krzepni?cia. Nadmiar p?ytek krwi nazywamy nadp?ytkowo?ci? (trombocytoz?). Z fizjologicznych przyczyn nadp?ytkowo?ci warto wspomnie? o ci??y i intensywnym wysi?ku fizycznym. Ilo?? p?ytek krwi mo?e wzrasta? tak?e w wielu stanach patologicznych, takich jak anemia z niedoboru ?elaza, przewlek?e choroby zapalne, niektre nowotwory, nadp?ytkowo?? samoistna.
Spadek poziomu p?ytek krwi mo?e by? natomiast spowodowany niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego, upo?ledzeniem funkcji szpiku, dzia?aniem lekw oraz nowotworami (w tym bia?aczki, ch?oniaki), infekcjami, procesami autoimmunologicznymi (np. samoistna plamica ma?op?ytkowa)

Kilka uwag ko?cowych:

1. Powy?sze informacje maj? charakter jedynie informacyjny, ostatecznej interpretacji badania zawsze powinien dokonywa? lekarz.
2. Warto?ci poszczeglnych parametrw najlepiej porwnywa? z normami podanymi na wyniku badania. Te podane tutaj s? u?rednione, ka?de laboratorium mo?e mie? troch? inne warto?ci referencyjne (normy) dla swoich bada?.
3. Poszczeglne parametry badania mog? si? zmienia? nieznacznie w kolejnych badaniach, nawet je?li by?y wykonywane w krtkich odst?pach czasu. Nie nale?y si? wi?c przejmowa? je?li wynik raz by? troch? ni?szy a p?niej wy?szy (albo na odwrt), je?li warto?ci mieszcz? si? w podanych normach.
4. Niewielkie przekroczenie warto?ci referencyjnych (norm) w d? lub w gr? mo?e si? zawsze zdarzy?, nie oznacza to jeszcze choroby, po prostu trzeba pokaza? wyniki lekarzowi.
5. Cz?sto przy interpretacji poszczeglnych parametrw badania wymienia?em r?ne powa?ne choroby (na przyk?ad nowotwory), nie chcia?bym jednak ?eby czytelnik z tego powodu wpada? w panik? gdy wyniki nie s? idealne. Je?li ju? w morfologii krwi co? wskazuje na powa?n? chorob? to najcz??ciej warto?ci danego parametru wielokrotnie przekraczaj? podane normy. Ostatecznej oceny bada? zawsze powinien dokona? lekarz.
6. Warto?ci referencyjne (normy) podane w artykule odnosz? si? do osb doros?ych. U dzieci niektre z nich s? inne i uzale?nione od wieku. Ale jest to ju? temat na osobny artyku? ;).

Tematy na forum związane z tym artykułem

Morfologia krwi

Morfologia krwi

Wyniki bada?

Inerpretacja morfologi krwi.

Wyniki z morfologii


Autor: MatisData dodania: 2011-06-08
Pomogliśmy? Daj nam +1