Pomogliśmy? Daj nam +1

Glukoza we krwi: glikemia przygodna, glikemia na czczo, doustny test tolerancji glukozy, HbA1c

Glukoza we krwi: glikemia przygodna, glikemia na czczo, doustny test tolerancji glukozy, HbA1c

Artykuł opisuje podstawowe badania służące do oceny poziomu cukru we krwi, wykrywania i kontrolowania leczenia cukrzycy(glikemia przygodna, glikemia na czczo, doustny test tolerancji glukozy, HbA1c).

Badanie poziomu glukozy


Badanie glikemii czyli poziomu glukozy we krwi jest bardzo istotnym elementem postępowania u osób z wysokim ryzykiem zachorowania na cukrzycę (osoby po 45 roku życia, osoby z nadwagą, cukrzyca u rodziców albo rodzeństwa), u osób z objawami mogącymi wskazywać na cukrzycę (wzmożone pragnienie, wielomocz, osłabienie, złe samopoczucie, problemy z widzeniem, trudne w leczeniu i nawracające infekcje).

Badanie poziomu glukozy we krwi wykonuje się również przy podejrzeniu hipoglikemii, która może objawiać się zimnymi potami, wzmożonym apetytem, drżeniami rąk, pobudzeniem, niepokojem, osłabioną koncentracją czy zaburzeniami widzenia. Zbyt niski lub zbyt wysoki poziom glukozy we krwi może skutkować również omdleniami czy nawet utratą przytomności.

Poza cukrzycą podwyższony poziom glukozy we krwi może być spowodowany również silnym stresem, objadaniem się, niektórymi lekami (kortykosterydy, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki moczopędne, adrenalina, środki antykoncepcyjne, hormonalna terapia zastępcza, lit, fenytoina) nadczynnością tarczycy, chorobami trzustki, chorobami nerek, zespołem Cushinga, akromegalią.

Przyczynami obniżonego poziomu glukozy we krwi (hipoglikemii) może być alkohol, niektóre leki (paracetamol, sterydy anaboliczne), przedawkowanie insuliny lub doustnego leku przeciwcukrzycowego, insulinoma (wyspiak, nowotwór trzustki produkujący insulinę), niedoczynność tarczycy, niedoczynność przysadki, choroby wątroby, choroba Addisona, głodzenie.

Glikemia przygodna



Glikemia przygodna jest to stężenie glukozy oznaczone o dowolnej porze doby i niezależnie od tego kiedy przyjmowany był ostatni posiłek. Glikemia przygodna równa bądź wyższa niż 200 mg/dl (11,1mmol/l) przy współwystępowaniu objawów takich jak wzmożone pragnienie, wielomocz, zmniejszenie masy ciała uprawnia już do rozpoznania cukrzycy.

Poziom glukozy na czczo


prawidłowa glikemia na czczo: 61 - 99 mg/dl (3,4 - 5,5 mmol/l)
nieprawidłowa glikemia na czczo: 100 – 126 mg/dl (5,6 – 6,9 mmol/l)
cukrzyca: powyżej 126 mg/dl (7 mmol/l)

Krew do badania glikemii na czczo powinno się pobrać pomiędzy 8.00 a 10.00 rano. Badanie to również służy do rozpoznania cukrzycy i stanów przedcukrzycowych. Ze względu na to, że badanie wykonuje się na czczo ma ono dużą wartość diagnostyczną. Poziom glukozy we krwi na czczo wyższy lub równy 126 mg/dl (7,0 mmol/l) stwierdzony w dwóch kolejnych badaniach uprawnia już do rozpoznania cukrzycy, nie jest tutaj konieczne nawet stwierdzenie typowych dla cukrzycy objawów.

Doustny test tolerancji glukozy (DTTG)


prawidłowa tolerancja glukozy: poniżej 140 mg/dl (7,8 mmol/l)
nieprawidłowa tolerancja glukozy: 140 – 200 mg/dl (7,8 – 11,0 mmol/l)
cukrzyca: powyżej 200 mg/dl (11,1 mmol/l)

Doustny test tolerancji glukozy również jest wykorzystywany do diagnostyki cukrzycy, zwłaszcza jeżeli badanie glikemii na czczo nie jest rozstrzygające. Standardowo w skład badania wchodzi badanie poziomu glukozy we krwi na czczo, po czym pacjent wypija roztwór 75 g glukozy i po dwóch godzinach spokojnego oczekiwania ocenia się ponownie glikemię.

Doustny przesiewowy test tolerancji glukozy


prawidłowa tolerancja glukozy: poniżej 140mg/dl (7,8 mmol/l)
wskazane wykonanie DTTG: 140 – 200 mg/dl (7,8 – 11,0 mmol/l)
cukrzyca ciążowa: powyżej 200 mg/dl (11,1 mmol/l)

Czasami mówi się także o cukrzycy ciążowej, w celu jej wykrycia wszystkie kobiety ciężarne bada się profilaktycznie. Wstępnie wykonuje się oznaczenie stężenia glukozy we krwi na czczo przy pierwszej wizycie u ginekologa-położnika a potem pomiędzy 24 a 28 tygodniem ciąży tak zwany doustny przesiewowy test tolerancji glukozy, który polega na jednorazowym pomiarze glukozy we krwi po godzinie od podania pacjentce roztworu 50 g glukozy. Jeżeli wynik badania nie jest prawidłowy to wykonuje się standardowy doustny test tolerancji glukozy (DTTG) opisany wyżej.

Hemoglobina glikowana (HbA1c)


norma: poniżej 7%

Hemoglobinę glikowaną wykorzystuje się do oceny długoterminowego kontrolowania cukrzycy. Lekarz na podstawie wyniku badania jest w stanie powiedzieć czy cukrzyca jest dobrze leczona czy też nie (źle dobrane leki, zła dieta, zaniedbania ze strony pacjenta). Utrzymujący się podwyższony poziom hemoglobiny glikowanej znacznie zwiększa ryzyko rozwoju bardzo poważnych powikłań cukrzycowych, stąd właśnie to badanie jest takie ważne.
Autor: MatisData dodania: 2011-06-06
Pomogliśmy? Daj nam +1