Pomogliśmy? Daj nam +1

Cytologia

Cytologia

Cytologia s?u?y do oceny stanu szyjki macicy. Wykrywa ona wszystkie zachodz?ce w niej nieprawid?owe procesy (stany zapalne, nad?erki oraz raka szyjki macicy). Daje to mo?liwo?? wczesnego wykrycia i skutecznego leczenia tych schorze?.

Badanie cytologiczne czyli w skrcie cytologia to mikroskopowa ocena rozmazu materia?u pobranego z tarczy i kana?u szyjki macicy. Badanie jest tanie i szeroko dost?pne, dodatkowo jego wykonanie refundowane jest przez NFZ. Umo?liwia wczesne wykrycie stanu przedrakowego szyjki macicy. Cytologia jest badaniem tak czu?ym, ?e jego regularne wykonywanie praktycznie eliminuje mo?liwo?? zachorowania na raka szyjki macicy.

W jakim wieku wykonywa? cytologi??


Wytyczne co do tego w jakim wieku rozpocz?? wykonywanie regularnych cytologii troch? si? mi?dzy sob? r?ni?. Oglnie zaleca si? jednak, aby pierwsze badanie by?o przeprowadzone 3 lata po pierwszym stosunku p?ciowym, ale nie p?niej ni? w 25 roku ?ycia. Niektre ?rd?a pisz? o wieku 25 lat, jako dolnej granicy rozpocz?cia regularnych kontroli cytologicznych. Zaleca si? aby badania by?y wykonywane do 59 roku ?ycia, ?rd?a ameryka?skie wyd?u?aj? ten okres nawet do 70 roku ?ycia.

Jak cz?sto wykonywa? cytologi??


To, jak cz?sto nale?y wykonywa? kontrolne cytologie, zale?y przede wszystkim od grupy ryzyka rozwoju raka szyjki macicy. U kobiet z ma?ym ryzykiem wyst?pienia nowotworu, zalecane jest wykonywanie cytologii co 2 lata. Do tej grupy nale?? kobiety ze sta?ymi partnerami seksualnymi oraz kobiety z dwoma kolejnymi prawid?owymi, corocznymi wynikami badania cytologicznego (I albo II grupa wg Papanicolaou). Natomiast co rok nale?y wykonywa? badanie u kobiet z du?ym ryzykiem zachorowania na raka szyjki macicy. Do tych kobiet zalicza si? te, ktre cz?sto zmieniaj? partnerw seksulanych, u ktrych stwierdza si? nawracaj?ce stany zapalne pochwy albo te, u ktrych wyst?puj? krwawienia kontaktowe (na przyk?ad przy stosunkach). Tutaj rwnie? zalicza si? kobiety z III grup? wg klasyfikacji Papanicolaou.

Kiedy wykonujemy cytologi??


Badanie cytologiczne nale?y wykona? przynajmniej 2 dni przed albo 2 dni po miesi?czce, najlepiej jest jednak przeprowadzi? je mi?dzy 10 a 20 dniem cyklu. Warto rwnie? pami?ta? o tym, aby w dniu badania nie wykonywa? irygacji, kilka dni wcze?niej nie nale?y stosowa? p?ukania pochwy i dobrze jest w tym okresie nie przyjmowa? lekw dopochwowych. Nie zaleca si? rwnie? stosunkw p?ciowych na 24 godziny przed samym pobraniem materia?u do badania cytologicznego.

Klasyfikacja Bethesda


Wyniki badania cytologicznego klasyfikowane s? wed?ug pewnych systemw. Pierwszym z nich by?a klasyfikacja wed?ug Papanicolau. Obecnie, w praktyce stosuje si? przede wszystkim system klasyfikacji Bethesda. Zgodnie z ni?, wyr?nia si? w kilka typw zmian nieprawid?owych, w kolejno?ci ich stopnia zaawansowania: atypowe komrki nab?onka p?askiego (ASC-US), zmiany ma?ego stopnia (LSIL), zmiany du?ego stopnia (HSIL), rak szyjki macicy inwazyjny (ICC). Dodatkowo wynik badania cytologicznego wed?ug klasyfikacji Bethesda dostarcza informacji na temat jako?ci materia?u do oceny, potencjalnych zaka?e? (rz?sistek pochwowy, bakterie, Candida, HPV i inne), stanu hormonalnego pacjentki i wielu innych.

Atypowe komrki nab?onka p?askiego (ASC)


Komrki nab?onka p?askiego szyjki macicy o cechach koilocytozy lub ?agodnych zmian dysplastycznych w badaniu cytologicznym okre?la si? jako atypowe komrki nab?onka p?askiego, w skrcie ASC. Mog? one wskazywa? na stan przednowotworowy lub sam nowotwr. Tego typu komrki dzieli si? na kilka typw:
- ASC-US: s? to atypowe komrki nab?onka p?askiego charakteryzuj?ce si? nieokre?lon? z?o?liwo?ci?
- ASC-H: okre?lenie to przypisywane jest atypowym komrkom nab?onka p?askiego szyjki macicy, w przypadku ktrych nie mo?na wykluczy? zaawansowanej dysplazji, ??cznie z rakiem przedinwazyjnym.
W przypadku stwierdzenia w badaniu cytologicznym zmian o typie ASC, post?powanie u pacjentki mo?e by? r?ne. Lekarz ginekolog mo?e zaproponowa? powtarzanie cytologii w krtszych ni? dotychczas odst?pach czas (w celu lepszej kontroli), przeprowadzenie testu na obecno?? DNA wirusa HPV albo wykonanie kolposkopii.

Zmiana ma?ego stopnia nab?onka p?askiego (LSIL)


Obecno?? cech ?agodnej dysplazji nab?onka szyjki macicy okre?lana jest jako LSIL, co odpowiada CIN I wed?ug klasyfikacji histopatologicznej. W przypadku LSIL ryzyko rozwoju raka szyjki macicy jest ma?e. Najcz??ciej dzieje si? tak, ?e zmiany o typie LSIL ust?puj? samoistnie, tak wi?c cz?sto wystarczaj?ce jest wyczekiwanie i systematyczna obserwacja zmian. W takiej sytuacji zaleca si? wykonywanie przesiewowego badania cytologicznego co 6 miesi?cy, mo?na ewentualnie wykona? test na obecno?? wirusa HPV lub skierowa? pacjentk? na wykonanie kolposkopii.

Zmiany du?ego stopnia nab?onka p?askiego (HSIL)


Obecno?? dysplazji umiarkowanego lub wysokiego stopnia to odpowiednik CIN II oraz CIN III w badaniu histologicznym i okre?lana jest w?a?nie jako zmiana du?ego stopnia (HSIL). W przypadku zmian o typie HSIL, ryzyko progresji do raka szyjki macicy jest du?o wy?sze ni? przy LSIL, zazwyczaj zaleca si? wykonanie kolposkopii i pobranie wycinka do badania histopatologicznego, ktre ostatecznie okre?la rodzaj zmiany.

Inwazyjny rak szyjki macicy (ICC)


W?rd inwazyjnych rakw szyjki macicy wyr?niamy przede wszystkim raka p?askonab?onkowego oraz raka gruczo?owego. Raki gruczo?owe czyli tak zwane gruczolakoraki rozwijaj? si? szybciej ni? raki p?askonab?onkowe a i ich inwazyjno?? jest wy?sza, sprawia to ?e coraz cz??ciej wykrywane s? w badaniu cytologicznym u coraz to m?odszych kobiet.

Klasyfikacja Papanicolau


Klasyfikacja Papanicolau stosowana by?a od samego pocz?tku upowszechniania badania cytologicznego. Obecnie uwa?a si?, ?e informacje ktre przekazuje si? za jej pomoc? s? niewystarczaj?ce dla lekarza ginekologa, st?d w?a?nie preferuje si? obecnie klasyfikacj? Bethesda. Zgodnie z klasyfikacj? Papanicolau wyniki cytologii dzielimy na pi?? grup:
- grupa I w cytologii stwierdza si? obecno?? jedynie prawid?owych komrek nab?onka wielowarstwowego p?askiego, komrki gruczo?owe i sporadycznie komrki zapalne.
- grupa II w cytologii stwierdza si? poza komrkami prawid?owymi, liczne komrki zapalne, zmiany zwyrodnieniowe w komrkach nab?onkowych oraz cechy procesw regeneracyjnych. W grupie tej nie stwierdza si? komrek nowotworowych ani komrek przednowotworowych. Zazwyczaj wystarcza leczenie przeciwzapalne i ponowna kontrola. Grupa II stosunkowo cz?sto towarzyszy pacjentkom z nad?erk?.
- grupa III w cytologii stwierdza si? wyst?powanie komrek o cechach dysplazji, ktra jest szeroko poj?tym stanem przednowotworowym. Dysplazja komrek nab?onkowych mo?e mie? r?ne nasilenie, co powinno by? okre?lone w badaniu (dysplazja ma?ego, ?redniego i du?ego stopnia). Dysplazja ma?ego stopnia mo?e by? wywo?ana odczynem zapalnym i mo?e cofn?? si? samoistnie po leczeniu przeciwzapalnym. W przypadku dysplazji wy?szego stopnia, oraz gdy nie ust?puje ona miesi?cami wskazane jest pobranie wycinkw do badania histopatologicznego oraz usuni?cie zmiany, na przyk?ad poprzez elektrokonizacj? szyjki macicy.
- grupa IV w cytologii obecne s? cechy raka p?askonab?onkowego przedinwazyjnego.
- grupa V w cytologii stwierdza si? obecno?? komrek nowotworowych wskazuj?cych na raka p?askonab?onkowego szyjki macicy naciekaj?cego okoliczne tkanki.
Autor: MatisData dodania: 2011-12-22
Pomogliśmy? Daj nam +1