Pomogliśmy? Daj nam +1

Ble kolan

Ble kolan

Ble kolan to niezmiernie cz?ste dolegliwo?ci, na ktre uskar?a si? wielu pacjentw. Problem ten mo?e mie? wiele r?nych przyczyn i w zale?no?ci od nich rwne jest tak?e post?powanie lecznicze. Dlatego w?a?nie tak wa?ne jest ustalenie przyczyny i postawienie w?a?ciwego rozpoznania.

Na pocz?tek troch? anatomii. Staw kolanowy jest najwi?kszym stawem w ciele cz?owieka. Jest to staw o typie zawiasowym. ??czy on w sposb ruchomy ko?? udow? z ko?ci? piszczelow?. Z elementw kostnych nale?y wspomnie? tutaj jeszcze o rzepce. Powierzchnie stawowe pokryte s? chrz?stk? zmniejszaj?c? tarcie, pomi?dzy nimi znajduj? si? dwie ??kotki (boczna i przy?rodkowa). Staw kolanowy wzmacniany i stabilizowany jest wi?zad?ami pobocznymi (strza?kowe i piszczelowe), wi?zad?ami torebki stawowej i wi?zad?ami wewn?trznymi (wi?zad?o krzy?owe przednie i tylne). Do najcz?stszych przyczyn blw kolan nale??:

Zwyrodnienie staww kolanowych


Zmiany zwyrodnieniowe staww kolanowych s? jedn? z najcz?stszych przyczyn blw kolan. Okre?lane s? rwnie? jako ble kolan ze zu?ycia. Choroba ta charakteryzuje si? stopniowym zu?ywaniem si? chrz?stki stawowej, ktra pokrywa powierzchnie stawowe i minimalizuje tarcie zwi?zane z ruchem w stawie. Typowo, zwyrodnienie staww kolanowych dotyczy g?wnie osb Pio 50 roku ?ycia. Post?powi zmian zwyrodnieniowych sprzyja nadwaga i oty?o??, poniewa? powoduje ona zwi?kszenie obci??enia kolan. Zrzucenie zb?dnych kilogramw cz?sto bywa zbawienne dla wielu staww, nie tylko kolanowych. Istotne s? rwnie? czynniki genetyczne, je?eli w rodzinie pacjenta wyst?powa?a choroba zwyrodnieniowa staww kolanowych, to ryzyko jej rozwini?cia u potomka b?dzie wi?ksze. Nie sposb rwnie? nie wspomnie? o urazach, takich jak uszkodzenia ??kotek, wi?zade? czy oko?ostawowe z?amania ko?ci.
Typowymi objawami zwyrodnienia staww s?:
- ble kolan zwi?zane z aktywno?ci? ruchow?
- ograniczenie ruchomo?ci staww kolanowych
- uczucie sztywno?ci staww kolanowych
- obrz?ki kolan
- tkliwo?? okolicy staww kolanowych
- wra?enie zu?ycia kolan
- deformacje kolan w zaawansowanej postaci choroby
Dolegliwo?ci zwi?zane z chorob? zwyrodnieniow? staww kolanowych maj? tendencj? do nasilania si? wraz z post?pem zmian. Charakterystyczn? ich cech? jest to ?e zdarzaj? si? okresy ust?powania i nasilania si? objaww. Zmienno?? ta uzale?niona jest w du?ym stopniu rwnie? od pogody.

Urazy wi?zade? kolanowych


Urazy tego typu s? coraz cz?stsze, zwi?zane jest to w du?ej mierze ze wzrostem aktywno?ci fizycznej ludzi w r?nych grupach wiekowych. W?rd wi?zade? kolanowych, ulegaj?cych najcz??ciej urazom, nale?y wymieni? wi?zad?o krzy?owe przednie (ACL), wi?zad?o krzy?owe tylne (PCL), wi?zad?o poboczne przy?rodkowe (MCL) oraz wi?zad?o poboczne boczne (LCL). Stopie? zaawansowania urazu mo?e by? r?ny, od zwyk?ego naci?gni?cia wi?zad?a, przez naderwania a? po ca?kowite jego zerwanie. Urazy wi?zad?a krzy?owego przedniego s? cz?stsze ni? wi?zad?a krzy?owego tylnego. Te pierwsze powstaj? zazwyczaj w zwi?zku z wykonywaniem jakiego? sportu, urazy wi?zad?a krzy?owego tylnego s? natomiast stosunkowo cz?sto zwi?zane z wypadkami komunikacyjnymi, zw?aszcza w sytuacjach gdy staw kolanowy ulega przeprostowaniu. Wi?zad?a kolanowe poboczne ulegaj? uszkodzeniu zazwyczaj na skutek dzia?ania du?ej si?y skierowanej bocznie albo od strony przy?rodkowej w kierunku kolana.
Zazwyczaj, do powstania urazu ktrego? z wi?zade? kolanowych, konieczne jest zadzia?anie du?ej si?y, zdolnej do uszkodzenia albo ca?kowitego jego zerwania. Do g?wnych objaww mog?cych sugerowa? uraz wi?zade? kolanowych nale??:
- silny bl kolana w momencie urazu, powracaj?cy przy prbie obci??ania albo ruchu kolana
- wra?enie przemieszczenia stawu kolanowego w momencie urazu
- czasami, daj?cy si? us?ysze? trzask w kolanie w chwili urazu
- uczucie niestabilno?ci kolana po urazie
- wyra?ny obrz?k kolana, wytworzenie si? krwiaka w stawie kolanowym

Uszkodzenie ??kotek


W ka?dym kolanie znajduj? si? dwie ??kotki (przy?rodkowa i boczna). Znajduj? si? one pomi?dzy powierzchni? stawow? ko?ci udowej i piszczelowej. Zbudowane s? z wytrzyma?ej tkanki chrz?stnej i ?ci?le przylegaj? do powierzchni stawowych. G?wn? rol? ??kotek jest rwnomierne rozk?adanie obci??enia w stawie kolanowym, co zapobiega jego szybkiemu zu?yciu.
Nieprawid?owo?ci ??kotek mo?emy podzieli? na urazowe (g?wnie u atletw) oraz zwyrodnieniowe (zw?aszcza u osb starszych). Do uszkodzenia ??kotki w wyniku urazu, najcz??ciej dochodzi przy skr?ceniu kolana. Urazy ??kotek towarzysz? nierzadko uszkodzeniom wi?zad?a krzy?owego przedniego oraz wi?zad?a pobocznego przy?rodkowego. Zdarza si? rwnie? ?e wszystkie trzy urazy wyst?puj? ??cznie, zw?aszcza przy uderzeniu od strony bocznej kolana.
Charakterystycznymi objawami uszkodzenia ??kotek s?:
- bl kolana
- obrz?k kolana
- uczucie blokowania si? kolana
- niemo?no?? ca?kowitego wyprostowania kolana
- wra?enie przeskakiwania w kolanie
- bolesno?? przy uciskaniu stawu kolanowego wzd?u? d?ugiej osi ko?czyny
- ograniczenie ruchomo?ci w kolanie

Zapalenie wi?zad?a rzepki


Rzepka wraz ze swoim wi?zad?em oraz ?ci?gnem mi??nia czworog?owego jest istotnym elementem mechanizmu prostowania stawu kolanowego. Stan zapalny zw?aszcza wi?zad?a rzepki i otaczaj?cych je tkanek powoduje podra?nienie zako?cze? nerwowych i pojawienie si? blu kolana. Najcz?stsz? przyczyn? takiego stanu jest nadu?ywanie kolana a zw?aszcza aktywno?? fizyczna w du?ej mierze polegaj?ca na skakaniu (np. siatkwka, koszykwka). Zapalenie wi?zad?a rzepki jest rwnie? stosunkowo cz?st? przypad?o?ci? u biegaczy czy pi?karzy.
Typowym objawem zapalenia wi?zad?a rzepki jest bl zwi?zany z aktywno?ci?, zw?aszcza przy podskokach i kl?czeniu. Bl lokalizuje si? tu? nad samym wi?zad?em. Obrz?k jest ju? du?o mniej charakterystycznym symptomem tego schorzenia.

Chondromalacja rzepki


Chondromalacja jest rwnie? stosunkowo cz?stym schorzeniem powoduj?cym bl kolana, zw?aszcza w jego przedniej cz??ci. Schorzenie to cz?sto okre?lane jest kolanem biegacza i zwykle dotyczy ludzi m?odych. Dolegliwo?ci blowe kolana zwi?zane s? ze zmianami malacyjnymi (rozmi?kaniem) chrz?stki pokrywaj?cej wewn?trzn? cz??? rzepki. G?wn? przyczyn? rozwoju chondromalacji rzepki jest nieprawid?owe jej u?o?enie w stawie kolanowym, co sprawia ?e obci??enia jakim jest poddawana nie rozk?adaj? si? rwnomiernie na ca?? jej powierzchni?. Zbyt du?e si?y dzia?aj?ce na ma?? powierzchni? powoduj? uszkodzenie chrz?stki rzepki. Tak jak wspomnia?em wcze?niej, typowym objawem chondromalacji jest bl kolana w jego przedniej cz??ci, tu? pod rzepk?.

Podwichni?cie i zwichni?cie rzepki


Podwichni?cie jest to stan w ktrym rzepka nie uk?ada si? idealnie w ?rodku zag??bienia zwanego bruzd? mi?dzyk?ykciow?, co powoduje ?e staje si? ona niestabilna. Sytuacja taka mo?e by? spowodowana pewnymi nieprawid?owo?ciami w budowie samego kolana b?d? oglnie ko?czyny. Podwichni?cie rzepki mo?e nie dawa? ?adnych objaww, niekiedy jednak mo?e doprowadzi? do ca?kowitego zwichni?cia rzepki, czyli jej wypadni?cia z bruzdy mi?dzyk?ykciowej. Zazwyczaj jest to przemieszczenie do boku. Przyczynami zwichni?cia rzepki mog? by?: uderzenie w kolano, s?abe napi?cie mi??nia czworog?owego uda, niedorozwj k?ykcia bocznego ko?ci udowej (co powoduje sp?ycenie bruzdy mi?dzyk?ykciowej).Typowymi objawami zwichni?cia rzepki s? bl kolana i obrz?k tej okolicy. Je?eli rzepka nie powrci?a na swoje miejsce to ogl?daj?c kolano mo?na stwierdzi? przemieszczenie rzepki.

Torbiel Bakera


Torbiel Bakera okre?lana jest cz?sto rwnie? jako torbiel podkolanowa. Jest to cysta wype?niona p?ynem i zlokalizowana do ty?u od stawu kolanowego. Torbiel Bakera mo?e by? przejawem innej choroby stawu kolanowego powoduj?cej obrz?k kolana czy te? gromadzenie si? w nim p?ynu (zwyrodnienie stawu, zapalenie stawu, urazy ??kotek albo wi?zade?). Cz?sto jest jednak znaleziskiem bez wi?kszego znaczenia klinicznego. Charakterystycznym objawem torbieli Bakera jest wyczuwalna, do ty?u od kolana, torbiel wype?niona p?ynem. Dodatkowo, towarzyszy? jej mo?e bl kolana, chocia? cz?sto wynika on z choroby podstawowej.

Zapalenie kaletki maziowej


Zapalenie kaletki stawu kolanowego to nast?pna, stosunkowo cz?sta przyczyna blu kolana i jego obrz?ku. Schorzenie to okre?la si? rwnie? jako kolano pokojwki, spowodowane jest to tym, ?e najcz??ciej pojawia si? u osb ktre du?? cz??? czasu sp?dzaj? na kolanach. Kaletka stawowa to rodzaj torebki, produkuj?cej i gromadz?cej ma? stawow?, ktra dodatkowo zmniejsza tarcia pomi?dzy elementami stawu. Typowymi objawami zapalenia kaletki maziowej stawu kolanowego s?:
- obrz?k nad rzepk?
- ograniczenie ruchowe w stawie kolanowym
- bolesno?? kolana podczas ruchu

Choroba Osgooda-Schlattera


Choroba Osgooda-Schlattera do?? powszechna przyczyna blw kolan u dzieci w okresie wzrastania. Nazywana jest rwnie? aseptycznym zapaleniem guzowato?ci ko?ci piszczelowej i zaliczana jest do tak zwanych ja?owych martwicy ko?ci. Schorzenie cz??ciej dotyczy ch?opcw ni? dziewcz?t, mo?e wyst?powa? jednostronnie lub obustronnie, zazwyczaj trwa od 2 do 4 lat. G?wnym objawem jest bl kolana w okolicy guzowato?ci ko?ci piszczelowej, mo?e nasila? si? po wysi?ku czy chodzeniu po schodach, kl?czeniu czy podskokach. Choroba ust?puje samoistnie i nie pozostawia powik?a?.

Dna moczanowa


Jeszcze jednym schorzeniem, ktre mo?e powodowa? ble kolan, a o ktrej wspomn? w tym artykule jest dna moczanowa. Jest to schodzenie polegaj?ce na wzro?cie poziomu kwasu moczowego w osoczu. Kwas moczowy nast?pnie odk?ada si? w stawach powoduj?c miejscowy stan zapalny. Manifestacja dny moczanowej najcz??ciej dotyczy palucha, ale czasami rwnie? kolana mog? by? ni? dotkni?te. Objawami s? bl, obrz?k i zaczerwienienie stawu.

Tematy na forum związane z tym artykułem

Strzykanie w kolanie

Kolano obrz?k maziwki


Autor: MatisData dodania: 2012-01-27
Pomogliśmy? Daj nam +1