Pomogliśmy? Daj nam +1

Bóle kolan

Bóle kolan

Bóle kolan to niezmiernie częste dolegliwości, na które uskarża się wielu pacjentów. Problem ten może mieć wiele różnych przyczyn i w zależności od nich równe jest także postępowanie lecznicze. Dlatego właśnie tak ważne jest ustalenie przyczyny i postawienie właściwego rozpoznania.

Na początek trochę anatomii. Staw kolanowy jest największym stawem w ciele człowieka. Jest to staw o typie zawiasowym. Łączy on w sposób ruchomy kość udową z kością piszczelową. Z elementów kostnych należy wspomnieć tutaj jeszcze o rzepce. Powierzchnie stawowe pokryte są chrząstką zmniejszającą tarcie, pomiędzy nimi znajdują się dwie łąkotki (boczna i przyśrodkowa). Staw kolanowy wzmacniany i stabilizowany jest więzadłami pobocznymi (strzałkowe i piszczelowe), więzadłami torebki stawowej i więzadłami wewnętrznymi (więzadło krzyżowe przednie i tylne). Do najczęstszych przyczyn bólów kolan należą:

Zwyrodnienie stawów kolanowych


Zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych są jedną z najczęstszych przyczyn bólów kolan. Określane są również jako bóle kolan ze zużycia. Choroba ta charakteryzuje się stopniowym zużywaniem się chrząstki stawowej, która pokrywa powierzchnie stawowe i minimalizuje tarcie związane z ruchem w stawie. Typowo, zwyrodnienie stawów kolanowych dotyczy głównie osób Pio 50 roku życia. Postępowi zmian zwyrodnieniowych sprzyja nadwaga i otyłość, ponieważ powoduje ona zwiększenie obciążenia kolan. Zrzucenie zbędnych kilogramów często bywa zbawienne dla wielu stawów, nie tylko kolanowych. Istotne są również czynniki genetyczne, jeżeli w rodzinie pacjenta występowała choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych, to ryzyko jej rozwinięcia u potomka będzie większe. Nie sposób również nie wspomnieć o urazach, takich jak uszkodzenia łąkotek, więzadeł czy okołostawowe złamania kości.
Typowymi objawami zwyrodnienia stawów są:
- bóle kolan związane z aktywnością ruchową
- ograniczenie ruchomości stawów kolanowych
- uczucie sztywności stawów kolanowych
- obrzęki kolan
- tkliwość okolicy stawów kolanowych
- wrażenie zużycia kolan
- deformacje kolan w zaawansowanej postaci choroby
Dolegliwości związane z chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowych mają tendencję do nasilania się wraz z postępem zmian. Charakterystyczną ich cechą jest to że zdarzają się okresy ustępowania i nasilania się objawów. Zmienność ta uzależniona jest w dużym stopniu również od pogody.

Urazy więzadeł kolanowych


Urazy tego typu są coraz częstsze, związane jest to w dużej mierze ze wzrostem aktywności fizycznej ludzi w różnych grupach wiekowych. Wśród więzadeł kolanowych, ulegających najczęściej urazom, należy wymienić więzadło krzyżowe przednie (ACL), więzadło krzyżowe tylne (PCL), więzadło poboczne przyśrodkowe (MCL) oraz więzadło poboczne boczne (LCL). Stopień zaawansowania urazu może być różny, od zwykłego naciągnięcia więzadła, przez naderwania aż po całkowite jego zerwanie. Urazy wiązadła krzyżowego przedniego są częstsze niż więzadła krzyżowego tylnego. Te pierwsze powstają zazwyczaj w związku z wykonywaniem jakiegoś sportu, urazy więzadła krzyżowego tylnego są natomiast stosunkowo często związane z wypadkami komunikacyjnymi, zwłaszcza w sytuacjach gdy staw kolanowy ulega przeprostowaniu. Więzadła kolanowe poboczne ulegają uszkodzeniu zazwyczaj na skutek działania dużej siły skierowanej bocznie albo od strony przyśrodkowej w kierunku kolana.
Zazwyczaj, do powstania urazu któregoś z więzadeł kolanowych, konieczne jest zadziałanie dużej siły, zdolnej do uszkodzenia albo całkowitego jego zerwania. Do głównych objawów mogących sugerować uraz więzadeł kolanowych należą:
- silny ból kolana w momencie urazu, powracający przy próbie obciążania albo ruchu kolana
- wrażenie przemieszczenia stawu kolanowego w momencie urazu
- czasami, dający się usłyszeć trzask w kolanie w chwili urazu
- uczucie niestabilności kolana po urazie
- wyraźny obrzęk kolana, wytworzenie się krwiaka w stawie kolanowym

Uszkodzenie łąkotek


W każdym kolanie znajdują się dwie łąkotki (przyśrodkowa i boczna). Znajdują się one pomiędzy powierzchnią stawową kości udowej i piszczelowej. Zbudowane są z wytrzymałej tkanki chrzęstnej i ściśle przylegają do powierzchni stawowych. Główną rolą łąkotek jest równomierne rozkładanie obciążenia w stawie kolanowym, co zapobiega jego szybkiemu zużyciu.
Nieprawidłowości łąkotek możemy podzielić na urazowe (głównie u atletów) oraz zwyrodnieniowe (zwłaszcza u osób starszych). Do uszkodzenia łąkotki w wyniku urazu, najczęściej dochodzi przy skręceniu kolana. Urazy łąkotek towarzyszą nierzadko uszkodzeniom więzadła krzyżowego przedniego oraz więzadła pobocznego przyśrodkowego. Zdarza się również że wszystkie trzy urazy występują łącznie, zwłaszcza przy uderzeniu od strony bocznej kolana.
Charakterystycznymi objawami uszkodzenia łąkotek są:
- ból kolana
- obrzęk kolana
- uczucie blokowania się kolana
- niemożność całkowitego wyprostowania kolana
- wrażenie przeskakiwania w kolanie
- bolesność przy uciskaniu stawu kolanowego wzdłuż długiej osi kończyny
- ograniczenie ruchomości w kolanie

Zapalenie więzadła rzepki


Rzepka wraz ze swoim więzadłem oraz ścięgnem mięśnia czworogłowego jest istotnym elementem mechanizmu prostowania stawu kolanowego. Stan zapalny zwłaszcza więzadła rzepki i otaczających je tkanek powoduje podrażnienie zakończeń nerwowych i pojawienie się bólu kolana. Najczęstszą przyczyną takiego stanu jest nadużywanie kolana a zwłaszcza aktywność fizyczna w dużej mierze polegająca na skakaniu (np. siatkówka, koszykówka). Zapalenie więzadła rzepki jest również stosunkowo częstą przypadłością u biegaczy czy piłkarzy.
Typowym objawem zapalenia więzadła rzepki jest ból związany z aktywnością, zwłaszcza przy podskokach i klęczeniu. Ból lokalizuje się tuż nad samym więzadłem. Obrzęk jest już dużo mniej charakterystycznym symptomem tego schorzenia.

Chondromalacja rzepki


Chondromalacja jest również stosunkowo częstym schorzeniem powodującym ból kolana, zwłaszcza w jego przedniej części. Schorzenie to często określane jest „kolanem biegacza” i zwykle dotyczy ludzi młodych. Dolegliwości bólowe kolana związane są ze zmianami malacyjnymi (rozmiękaniem) chrząstki pokrywającej wewnętrzną część rzepki. Główną przyczyną rozwoju chondromalacji rzepki jest nieprawidłowe jej ułożenie w stawie kolanowym, co sprawia że obciążenia jakim jest poddawana nie rozkładają się równomiernie na całą jej powierzchnię. Zbyt duże siły działające na małą powierzchnię powodują uszkodzenie chrząstki rzepki. Tak jak wspomniałem wcześniej, typowym objawem chondromalacji jest ból kolana w jego przedniej części, tuż pod rzepką.

Podwichnięcie i zwichnięcie rzepki


Podwichnięcie jest to stan w którym rzepka nie układa się idealnie w środku zagłębienia zwanego bruzdą międzykłykciową, co powoduje że staje się ona niestabilna. Sytuacja taka może być spowodowana pewnymi nieprawidłowościami w budowie samego kolana bądź ogólnie kończyny. Podwichnięcie rzepki może nie dawać żadnych objawów, niekiedy jednak może doprowadzić do całkowitego zwichnięcia rzepki, czyli jej wypadnięcia z bruzdy międzykłykciowej. Zazwyczaj jest to przemieszczenie do boku. Przyczynami zwichnięcia rzepki mogą być: uderzenie w kolano, słabe napięcie mięśnia czworogłowego uda, niedorozwój kłykcia bocznego kości udowej (co powoduje spłycenie bruzdy międzykłykciowej).Typowymi objawami zwichnięcia rzepki są ból kolana i obrzęk tej okolicy. Jeżeli rzepka nie powróciła na swoje miejsce to oglądając kolano można stwierdzić przemieszczenie rzepki.

Torbiel Bakera


Torbiel Bakera określana jest często również jako torbiel podkolanowa. Jest to cysta wypełniona płynem i zlokalizowana do tyłu od stawu kolanowego. Torbiel Bakera może być przejawem innej choroby stawu kolanowego powodującej obrzęk kolana czy też gromadzenie się w nim płynu (zwyrodnienie stawu, zapalenie stawu, urazy łąkotek albo więzadeł). Często jest jednak znaleziskiem bez większego znaczenia klinicznego. Charakterystycznym objawem torbieli Bakera jest wyczuwalna, do tyłu od kolana, torbiel wypełniona płynem. Dodatkowo, towarzyszyć jej może ból kolana, chociaż często wynika on z choroby podstawowej.

Zapalenie kaletki maziowej


Zapalenie kaletki stawu kolanowego to następna, stosunkowo częsta przyczyna bólu kolana i jego obrzęku. Schorzenie to określa się również jako „kolano pokojówki”, spowodowane jest to tym, że najczęściej pojawia się u osób które dużą część czasu spędzają „na kolanach”. Kaletka stawowa to rodzaj torebki, produkującej i gromadzącej maź stawową, która dodatkowo zmniejsza tarcia pomiędzy elementami stawu. Typowymi objawami zapalenia kaletki maziowej stawu kolanowego są:
- obrzęk nad rzepką
- ograniczenie ruchowe w stawie kolanowym
- bolesność kolana podczas ruchu

Choroba Osgooda-Schlattera


Choroba Osgooda-Schlattera dość powszechna przyczyna bólów kolan u dzieci w okresie wzrastania. Nazywana jest również aseptycznym zapaleniem guzowatości kości piszczelowej i zaliczana jest do tak zwanych jałowych martwicy kości. Schorzenie częściej dotyczy chłopców niż dziewcząt, może występować jednostronnie lub obustronnie, zazwyczaj trwa od 2 do 4 lat. Głównym objawem jest ból kolana w okolicy guzowatości kości piszczelowej, może nasilać się po wysiłku czy chodzeniu po schodach, klęczeniu czy podskokach. Choroba ustępuje samoistnie i nie pozostawia powikłań.

Dna moczanowa


Jeszcze jednym schorzeniem, które może powodować bóle kolan, a o której wspomnę w tym artykule jest dna moczanowa. Jest to schodzenie polegające na wzroście poziomu kwasu moczowego w osoczu. Kwas moczowy następnie odkłada się w stawach powodując miejscowy stan zapalny. Manifestacja dny moczanowej najczęściej dotyczy palucha, ale czasami również kolana mogą być nią dotknięte. Objawami są ból, obrzęk i zaczerwienienie stawu.

Tematy na forum związane z tym artykułem

Strzykanie w kolanie

Kolano obrzęk maziówki


Autor: MatisData dodania: 2012-01-27
Pomogliśmy? Daj nam +1